---

Nga Redaksia e Busulla.cc

 

Evropa po përballet me një problem që nuk shihet vetëm në termometër

Temperaturat e larta dhe mungesa e reshjeve po krijojnë një problem të ri ekonomik në Evropë.

Niveli i ujit në disa prej lumenjve më të rëndësishëm të kontinentit ka rënë ndjeshëm, duke vështirësuar transportin e mallrave dhe duke detyruar kompanitë të kërkojnë alternativa më të shtrenjta.

Në qendër të krizës është Rhein, një nga arteriet më të rëndësishme të transportit në Evropë.

Por problemet nuk kufizohen vetëm te Gjermania.

Edhe pjesë të Danubit, veçanërisht në Serbi, Hungari dhe Rumani, po përballen me nivele të ulëta uji.

Kjo po krijon një efekt zinxhir:

më pak ujë → më pak mallra për anije → më shumë transport me kamionë dhe trena → kosto më të larta → rrezik për çmime më të larta.

 

Rhein-i po bëhet gjithnjë e më i vështirë për transport

Rhein-i është një nga korridoret kryesore industriale të Evropës.

Ai lidh zona të rëndësishme të Gjermanisë me portin e Roterdamit dhe me pjesë të tjera të rrjetit europian të transportit.

Anijet që lundrojnë në këtë lumë transportojnë produkte të ndryshme, përfshirë:

• karburante;
• kimikate;
• materiale ndërtimi;
• drithëra;
• produkte industriale;
• mallra të destinuara për eksport dhe import.

Problemi është se një anije nuk mund të ngarkohet plotësisht kur niveli i ujit është shumë i ulët.

Sa më pak ujë të ketë lumi, aq më pak thellësi ka anija për të lundruar në mënyrë të sigurt.

Rezultati është i drejtpërdrejtë:

anijet duhet të ulin ngarkesën.

 

Një rënie dramatike e kapacitetit

Sipas raportimeve të bazuara në të dhënat e autoriteteve të transportit, në pjesë të Rhein-it anijet që normalisht mund të transportonin rreth 1,500 tonë mallra janë detyruar të lundrojnë me rreth 400 tonë.

Kjo është një ndryshim gjigant.

Imagjinoni një kamion që normalisht transporton një sasi të caktuar mallrash dhe papritur duhet të bëjë disa udhëtime për të transportuar të njëjtën sasi.

Diçka e ngjashme po ndodh me transportin lumor.

Një anije nuk mund të zëvendësojë thjesht ngarkesën që mungon.

Duhet të përdoren mjete të tjera transporti.

Dhe kjo kushton më shumë.

 

Kaub është kthyer në një pikë kritike

Një nga pikat më të rëndësishme të Rhein-it është Kaub, në Gjermani.

Më 14 gusht, niveli i ujit në këtë pikë ra në rreth 6 centimetra, shumë poshtë rekordit të mëparshëm të vitit 2018 prej 25 centimetrash, sipas raportimeve të AFP-së.

Kjo shifër tregon sa serioze është situata.

Por për ekonominë nuk ka rëndësi vetëm niveli i ujit.

Ka rëndësi edhe ajo që ndodh me mallrat.

Nëse një anije nuk mund të transportojë ngarkesën e zakonshme, kompanitë duhet të gjejnë mënyra të tjera për ta çuar atë në destinacion.

Dhe kjo është shumë më e ndërlikuar nga sa duket.

 

Një anije mund të kërkojë qindra kamionë për t’u zëvendësuar

 

Një nga problemet më të mëdha është kapaciteti.

Sipas autoriteteve franceze të transportit ujor, për të zëvendësuar ngarkesën e një anijeje mund të nevojiten rreth 100 deri në 200 kamionë.

Kjo tregon pse transporti lumor është kaq i rëndësishëm.

Një anije mund të transportojë një sasi të madhe mallrash me një udhëtim.

Nëse ajo ngarkesë duhet të ndahet mes qindra kamionëve, rriten:

• trafiku rrugor;
• konsumi i karburantit;
• kostot;
• koha e transportit;
• emetimet.

Pra, një problem i nivelit të ujit shndërrohet shumë shpejt në problem ekonomik dhe logjistik.

 

Kompanitë po paguajnë më shumë

Kompanitë e transportit po vendosin tarifa shtesë për shkak të nivelit të ulët të ujit.

Në pikat më të prekura, këto tarifa kanë kaluar 1,000 euro për kontejner, sipas të dhënave të cituara nga Contargo.

Kjo nuk është një kosto e vogël.

Sidomos për kompanitë që transportojnë qindra ose mijëra kontejnerë.

Dhe pyetja që lind menjëherë është:

Kush do ta paguajë këtë kosto?

 

A do të rriten çmimet për konsumatorët?

Jo domosdoshmërisht menjëherë.

Kompanitë mund të përpiqen të absorbojnë një pjesë të kostos.

Mund të ndryshojnë rrugët e transportit.

Mund të përdorin më shumë trena ose kamionë.

Por nëse situata vazhdon për një periudhë të gjatë, presioni mbi çmimet mund të rritet.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për produktet që varen shumë nga transporti në masë.

Kimikatet, karburantet, drithërat dhe materialet industriale janë shembuj të produkteve ku kostoja e transportit mund të ketë ndikim të rëndësishëm në çmimin përfundimtar.

 

Danubi gjithashtu po përballet me vështirësi

Rhein-i nuk është i vetmi lumë që po përjeton probleme.

Pjesë të Danubit janë prekur gjithashtu nga nivelet e ulëta të ujit.

Problemet janë raportuar veçanërisht në disa zona të Serbisë, Hungarisë dhe Rumanisë.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për Evropën Qendrore dhe Lindore.

Danubi është një korridor i madh për transportin e mallrave dhe lidh disa vende të kontinentit.

Nëse nivelet e ujit vazhdojnë të jenë të ulëta, ndikimi mund të shtrihet në një zonë shumë më të gjerë.

Problemi nuk është vetëm transporti

Thatësira ka pasoja shumë më të mëdha.

Mungesa e ujit ndikon në bujqësi.

Ndikon në prodhimin energjetik.

Ndikon në industrinë që përdor ujë.

Ndikon në transport.

Dhe mund të krijojë presion mbi çmimet e ushqimeve.

Kjo do të thotë se një periudhë e gjatë me reshje të pakta mund të prekë disa sektorë njëkohësisht.

 

Evropa po përballet me një klimë gjithnjë e më të nxehtë

Shkencëtarët dhe organizatat klimatike kanë paralajmëruar prej kohësh se ndryshimet klimatike mund të rrisin frekuencën dhe intensitetin e periudhave të nxehta dhe thatësirave.

Raportimet e fundit për Rhein-in dhe Danubin tregojnë se ndryshimet klimatike nuk janë më vetëm një diskutim për të ardhmen.

Ato po shfaqin pasoja konkrete në infrastrukturë dhe ekonomi.

Kur një lumë i rëndësishëm për transportin evropian nuk ka ujë të mjaftueshëm, ndikimi mund të shkojë shumë përtej brigjeve të tij.

 

Kompanitë po kërkojnë rrugë alternative

 

Operatorët logjistikë po përpiqen të zhvendosin një pjesë të ngarkesave nga lumenjtë drejt hekurudhave dhe rrugëve.

Por edhe këto alternativa kanë kufizime.

Rrjeti hekurudhor ka kapacitet të caktuar.

Rrugët kanë kapacitet të caktuar.

Dhe kur shumë kompani përpiqen të përdorin të njëjtën alternativë në të njëjtën kohë, krijohen vonesa dhe kosto të reja.

Kjo është arsyeja pse transporti lumor mbetet kaq i rëndësishëm.

Ai nuk mund të zëvendësohet lehtësisht.

 

Një problem që mund të përsëritet

Ndoshta shqetësimi më i madh nuk është vetëm situata e këtij viti.

Është pyetja:

A do të bëhen këto episode më të shpeshta?

Nëse periudhat e thatësirës dhe temperaturat ekstreme bëhen më të zakonshme, kompanitë logjistike do të duhet të përshtaten.

Kjo mund të nënkuptojë investime në:

• anije të projektuara për nivele më të ulëta uji;
• sisteme më të mira parashikimi;
• porte alternative;
• hekurudha;
• rrugë të reja transporti;
• menaxhim më të mirë të ujit.

Ekonomia evropiane mund të mësojë një mësim të rëndësishëm

Kriza e Rhein-it tregon diçka që shpesh harrohet.

Ekonomia moderne nuk varet vetëm nga fabrikat dhe dyqanet.

Ajo varet nga rrjetet që lidhin gjithçka së bashku.

Një lumë mund të duket si një element natyror.

Por për ekonominë evropiane, ai është një pjesë e infrastrukturës.

Kur uji bie shumë, infrastruktura dëmtohet funksionalisht.

Dhe kur infrastruktura ngadalësohet, edhe ekonomia mund të ndiejë pasojat.

 

A mund të ketë ndikim në Shqipëri?

Edhe pse problemi është kryesisht në Evropën Qendrore, ekonomia shqiptare nuk është e izoluar.

Shqipëria importon dhe eksporton produkte përmes rrjeteve evropiane të transportit.

Nëse kostot logjistike rriten në pjesë të mëdha të Evropës, disa produkte mund të bëhen më të shtrenjta edhe në tregjet e tjera.

Ndikimi nuk është automatik dhe nuk do të thotë se çdo produkt në Shqipëri do të rritet në çmim.

Por një periudhë e gjatë me kosto të larta transporti mund të ketë pasoja në zinxhirët europianë të furnizimit.

 

Një paralajmërim për të ardhmen

Situata në Rhein dhe Danub është një shembull i qartë se si klima dhe ekonomia po lidhen gjithnjë e më shumë.

Një temperaturë rekord nuk mbetet vetëm një lajm meteorologjik.

Ajo mund të ndikojë te lumenjtë.

Lumenjtë ndikojnë te transporti.

Transporti ndikon te kompanitë.

Kompanitë ndikojnë te çmimet.

Dhe në fund, konsumatori mund ta ndiejë efektin.

Ky është zinxhiri që po bëhet gjithnjë e më i dukshëm.

 

Përfundimi

Evropa po përballet me një situatë të pazakontë në disa prej arterieve të saj më të rëndësishme ujore.

Nivelet shumë të ulëta të Rhein-it kanë detyruar anijet të reduktojnë ngarkesat, ndërsa kompanitë po përdorin kamionë dhe trena për të kompensuar humbjen e kapacitetit.

Në disa pika, kostot shtesë të transportit kanë kaluar 1,000 euro për kontejner.

Ndërkohë, problemet po shfaqen edhe në pjesë të Danubit.

Për momentin, nuk dihet nëse kjo situatë do të sjellë rritje të ndjeshme të çmimeve për konsumatorët.

Por një gjë është e qartë:

Uji është bërë një faktor ekonomik.

Dhe ndërsa Evropa përballet me temperatura gjithnjë e më të larta dhe periudha më të gjata thatësire, mënyra se si kontinenti menaxhon lumenjtë, transportin dhe burimet ujore mund të bëhet një nga sfidat më të rëndësishme të dekadave të ardhshme.

---