Justina Shiroka Pula zgjidhet Presidente e Kosovës me 81 vota

JUSTINA SHIROKA PULA ZGJIDHET PRESIDENTE E KOSOVËS: VENDIMI SHMANH ZGJEDHJET E REJA

Kosova ka zgjedhur Presidenten e re pas një periudhe të tensionuar politike dhe rrezikut për një tjetër përshkallëzim institucional.

Kuvendi i Kosovës zgjodhi Justina Shiroka Pulën në postin e Presidentes me 81 vota, ndërsa kandidatja tjetër, Eliza Hoxha, mori një votë. Dy fletëvotime u shpallën të pavlefshme.

Votimi u zhvillua në një Kuvend me 120 deputetë dhe rezultati ishte i mjaftueshëm për të përmbushur shumicën e nevojshme.

Reuters e përshkruan zgjedhjen si një zhvillim që shmangu mbajtjen e zgjedhjeve të tjera të parakohshme parlamentare.

Shiroka Pula më pas bëri betimin kushtetues para deputetëve.

Kush është Justina Shiroka Pula?

Presidentja e re është ekonomiste dhe akademike.

Para zgjedhjes në postin presidencial, ajo ka drejtuar Akademinë e Shkencave dhe Arteve të Kosovës.

Sipas Reuters, ajo ka qenë gjithashtu profesoreshë e ekonomisë dhe ka shërbyer si ministre e Ekonomisë nga viti 2008 deri në 2011.

Kandidatura e saj u paraqit në një moment kur Kuvendi kishte nevojë për një marrëveshje politike për të shmangur përsëritjen e krizës së mëparshme.

Një votim që shmangu zgjedhjet e reja

Zgjedhja e Presidentit në Kosovë nuk është thjesht një çështje ceremoniale.

Posti presidencial ka rol kryesisht përfaqësues, por procesi i zgjedhjes kërkon mbështetje të gjerë parlamentare.

Në rast se Kuvendi nuk do të arrinte të zgjidhte Presidentin brenda procedurave kushtetuese, vendi mund të përballej me një tjetër proces zgjedhor.

Kjo kishte rëndësi të veçantë pasi Kosova kishte kaluar më parë në një situatë zgjedhore të jashtëzakonshme.

Sipas Reuters, Shiroka Pula mori 81 vota, vetëm një më shumë se numri që i nevojitej në atë fazë të procesit.

Prandaj, votimi nuk ishte thjesht një formalitet.

Ai ishte edhe një test i aftësisë së forcave politike për të prodhuar kompromis institucional.

Çfarë tha Presidentja e re?

Pas betimit, Shiroka Pula deklaroi se mandati presidencial nuk i përket vetëm një individi, por qytetarëve dhe institucioneve të Kosovës.

Ajo premtoi se do të jetë presidente e të gjithë qytetarëve dhe vendosi në qendër të fjalimit:

• unitetin;
• drejtësinë;
• zhvillimin;
• forcimin e institucioneve;
• orientimin euroatlantik;
• dhe marrëdhëniet me aleatët.

Presidenca e Kosovës publikoi të plotë fjalimin e saj pas betimit.

Mesazhi politik ishte i qartë: stabilitet institucional dhe vazhdim i orientimit euroatlantik.

Zgjedhja erdhi bashkë me një tjetër vendim të debatueshëm

Në të njëjtën seancë të jashtëzakonshme, Kuvendi miratoi edhe ndryshimet në ligjin për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar.

Projektligji u miratua me 88 vota për, asnjë kundër dhe asnjë abstenim, sipas njoftimit zyrtar të Kuvendit.

Kjo çështje ka qenë në qendër të tensioneve politike në Kosovë.

Ndryshimet lidhen me mënyrën se si trajtohen vendimet dhe procedurat që kanë të bëjnë me Dhomat e Specializuara në Hagë.

Protesta dhe tensione para zgjedhjes

Vetëm dy ditë përpara zgjedhjes së Presidentes, Prishtina ishte përfshirë në protesta lidhur me ndryshimet e propozuara për ligjin e Dhomave të Specializuara.

Sipas Reuters, protestuesit u përplasën me policinë dhe autoritetet përdorën gaz lotsjellës dhe ujë me presion.

Policia raportoi të paktën 17 persona të plagosur, mes tyre edhe gjashtë policë, ndërsa tre protestues u arrestuan.

Kjo tregon se zgjedhja e Presidentes nuk ndodhi në një vakum politik.

Ajo u zhvillua në një atmosferë ku çështjet e drejtësisë, luftës dhe marrëdhënieve me institucionet e Hagës mbeten shumë të ndjeshme në Kosovë.

Pse ishte e rëndësishme marrëveshja politike?

Sipas Reuters, zgjedhja e Shiroka Pulës u bë e mundur pas një marrëveshjeje mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe Partisë Demokratike të Kosovës.

Ky zhvillim është i rëndësishëm sepse zgjedhja e Presidentit kërkon një nivel më të lartë konsensusi sesa një votim i zakonshëm parlamentar.

Për një vend që ka përjetuar bllokime institucionale dhe zgjedhje të parakohshme, arritja e marrëveshjes për një figurë presidenciale mund të shihet si një përpjekje për të rikthyer funksionimin normal të institucioneve.

Por kjo nuk do të thotë se tensionet politike janë zhdukur.

Çështjet që lidhen me Dhomat e Specializuara, qeverisjen dhe marrëdhëniet ndërmjet partive mbeten ende të diskutueshme.

Çfarë ndryshon për Kosovën?

Në planin kushtetues, Kosova tani ka një Presidente të zgjedhur dhe institucioni presidencial mund të vijojë funksionimin normal.

Në planin politik, zgjedhja mund të ulë rrezikun e një tjetër krize institucionale.

Por ndikimi i saj real do të varet nga mënyra se si Shiroka Pula do ta përdorë rolin presidencial në muajt e ardhshëm.

Ajo ka deklaruar se synon të forcojë institucionet dhe të ruajë orientimin euroatlantik të Kosovës.

Presidentja nuk është figura që drejton qeverinë e përditshme, ndaj politikat ekonomike, sociale dhe ekzekutive do të vazhdojnë të varen kryesisht nga qeveria dhe Kuvendi.

Kjo do të thotë se zgjedhja e Presidentes nuk përbën ndryshim automatik të qeverisë apo të politikave ekonomike.

Çfarë do të thotë kjo për Shqipërinë?

Për Shqipërinë, zhvillimi ka rëndësi kryesisht në aspektin rajonal.

Kosova dhe Shqipëria kanë marrëdhënie të ngushta politike, ekonomike, kulturore dhe institucionale.

Një Kosovë me institucione më të qëndrueshme është në interes të stabilitetit të përgjithshëm të Ballkanit Perëndimor.

Në këtë kuadër, deklarimi i Presidentes së re për një orientim të qartë euroatlantik është në të njëjtën linjë me objektivin strategjik të Shqipërisë dhe Kosovës për integrim më të madh euroatlantik.

Por duhet bërë një dallim:

Zgjedhja e Presidentes së Kosovës nuk ndryshon automatikisht marrëdhëniet Shqipëri–Kosovë dhe as proceset e integrimit europian.

Ajo krijon një pikë të re institucionale me të cilën Tirana do të bashkëpunojë në muajt dhe vitet e ardhshme.

Çfarë ndodh më tej?

Presidentja e re duhet të nisë ushtrimin e plotë të funksioneve të saj institucionale.

Fokusi politik do të jetë te tre çështje kryesore:

1. Stabiliteti institucional

Zgjedhja e Presidentes heq një pengesë të rëndësishme nga skena politike.

Tani partitë duhet të përballen me çështjet e tjera të qeverisjes pa rrezikun imediat të një vakuumi presidencial.

2. Marrëdhëniet me aleatët

Shiroka Pula ka theksuar orientimin euroatlantik dhe marrëdhëniet e forta me aleatët.

Kjo do të jetë veçanërisht e rëndësishme në një rajon ku siguria dhe integrimi euroatlantik mbeten çështje strategjike.

3. Debati mbi Dhomat e Specializuara

Ndryshimet e miratuara në ligj dhe reagimet ndaj tyre do të vazhdojnë të jenë një nga çështjet më të ndjeshme politike.

Kjo mund të krijojë tensione të reja mes institucioneve, partive dhe grupeve të ndryshme shoqërore.

Përfundim

Zgjedhja e Justina Shiroka Pulës si Presidente e Kosovës është një zhvillim i rëndësishëm për stabilitetin institucional të vendit.

Me 81 vota, Kuvendi arriti të zgjedhë Presidenten e re dhe shmangu një tjetër situatë që mund ta çonte Kosovën drejt zgjedhjeve të parakohshme.

Por zgjedhja nuk i jep fund sfidave politike.

Debati për Dhomat e Specializuara, marrëdhëniet mes partive, forcimi i institucioneve dhe orientimi euroatlantik do të vazhdojnë të jenë në qendër të politikës kosovare.

Për Shqipërinë dhe rajonin, mesazhi më i rëndësishëm është ai i stabilitetit institucional.

Kosova tani ka një Presidente të re.

Sfida e saj do të jetë ta kthejë këtë moment politik në besueshmëri, unitet dhe funksionim më të qëndrueshëm të institucioneve.

Burime kryesore: Kuvendi i Kosovës; Presidenca e Kosovës; Reuters.