Japonia ul kufirin e shpejtësisë nga 60 në 30 km/h

Autor: Redaksia Busulla.cc

Japonia ka vendosur një ndryshim të rëndësishëm në rregullat e qarkullimit rrugor, duke përgjysmuar kufirin ligjor të shpejtësisë në një pjesë shumë të madhe të rrugëve të ngushta.

Nga 1 shtatori, në rrugët e zakonshme që nuk kanë vijë qendrore, korsi të përcaktuara ose sinjalistikë që cakton një tjetër kufi shpejtësie, maksimumi ligjor ka zbritur nga 60 në 30 kilometra në orë.

Masa prek kryesisht rrugët e ngushta që përdoren nga banorët në zonat urbane dhe rezidenciale. Autoritetet japoneze synojnë përmes këtij ndryshimi të ulin numrin e aksidenteve të rënda, sidomos ato ku përfshihen këmbësorë, fëmijë dhe persona të moshuar.

Ndryshimi nuk do të thotë se të gjitha rrugët e Japonisë tani kanë kufi 30 km/h. Autostradat, rrugët e dedikuara për automjete dhe rrugët e zakonshme me vijë qendrore ose korsi të përcaktuara vazhdojnë të kenë rregullat e tyre. Po ashtu, nëse një rrugë ka një tabelë që përcakton, për shembull, 40 km/h, ky kufi i shënuar vazhdon të jetë ai që zbatohet.

Pse u ul shpejtësia?

Vendimi lidhet drejtpërdrejt me sigurinë e këmbësorëve.

Rrugët e ngushta urbane në Japoni shpesh janë të përziera me banesa, shkolla, biçikleta, këmbësorë dhe automjete. Në shumë raste ato përdoren edhe si rrugë alternative për të shmangur trafikun në arteriet kryesore.

Problemi është se një rrugë e tillë nuk ofron të njëjtën hapësirë sigurie si një rrugë e gjerë me disa korsi. Një këmbësor që del papritur nga një hyrje, një fëmijë që kalon rrugën ose një biçiklist mund të jetë shumë më i ekspozuar ndaj një automjeti që lëviz me shpejtësi.

Sipas të dhënave të përdorura nga autoritetet japoneze, numri i përgjithshëm i viktimave nga aksidentet rrugore në vend ka rënë ndjeshëm gjatë dekadave të fundit, por aksidentet në rrugët e ngushta urbane kanë mbetur një problem më i vështirë për t’u zgjidhur.

Në veçanti, numri i fëmijëve dhe të moshuarve që humbin jetën në aksidente në këto rrugë ka mbetur rreth 300 në vit në vitet e fundit.

Kjo ka bërë që autoritetet të fokusohen jo vetëm te numri i aksidenteve, por edhe te shpejtësia e automjeteve në momentin e përplasjes.

Sipas shpjegimeve të policisë japoneze, rreziku që një përplasje mes automjetit dhe këmbësorit të përfundojë me vdekje rritet ndjeshëm kur shpejtësia kalon 30 km/h. Për këtë arsye, kufiri i ri synon të ulë jo vetëm numrin e përplasjeve, por edhe rëndësinë e dëmtimeve kur ato ndodhin.

Jo çdo rrugë do të bëhet 30 km/h

Një nga keqkuptimet më të mëdha rreth ndryshimit është ideja se Japonia ka vendosur një kufi të ri kombëtar prej 30 km/h për të gjitha rrugët.

Kjo nuk është e vërtetë.

Rregulli i ri zbatohet kryesisht për rrugët e zakonshme pa vijë qendrore ose pa ndarje fizike të trafikut. Në dokumentet zyrtare, këto përshkruhen si rrugë të përdorura kryesisht për jetën e përditshme të banorëve.

Rrugët e mëdha me disa korsi dhe vijë qendrore vazhdojnë të kenë kufirin e tyre. E njëjta gjë vlen për rrugët ku autoritetet kanë vendosur një kufi të posaçëm përmes tabelave.

Policia japoneze ka sqaruar gjithashtu se edhe në rastet kur ligji lejon 30 km/h, drejtuesit duhet ta përshtatin shpejtësinë me kushtet reale të rrugës, motin, shikueshmërinë dhe trafikun.

Pra, 30 km/h është maksimumi ligjor në kategorinë përkatëse të rrugëve, jo një shpejtësi që duhet të mbahet patjetër në çdo situatë.

Rregulli prek rreth 70 për qind të rrugëve të zakonshme

Shtrirja e ndryshimit është ajo që e bën vendimin veçanërisht interesant.

Rregulli i ri pritet të prekë rreth 70 për qind të rrugëve të zakonshme në Japoni. Bëhet fjalë kryesisht për rrugë më të ngushta se 5.5 metra, ku automjetet dhe këmbësorët ndajnë një hapësirë shumë më të kufizuar.

Në shumë prej këtyre rrugëve nuk ka trotuare të gjera. Banesat, dyqanet e vogla dhe hyrjet e shtëpive ndodhen menjëherë pranë asfaltit.

Pikërisht këto janë zonat ku një reduktim i shpejtësisë mund të bëjë ndryshim të madh.

Një automjet që udhëton me 30 km/h ka më shumë kohë për të reaguar ndaj një pengese të papritur dhe ka më pak energji në momentin e përplasjes sesa një automjet që lëviz me 50 apo 60 km/h.

Autoritetet kanë paralajmëruar gjithashtu se do të përdorin masa të ndryshme kontrolli, përfshirë kamera portative të shpejtësisë, në mënyrë që rregulli të mos mbetet vetëm në letër.

Një ndryshim që mund të shihet menjëherë në qytete

Në disa zona japoneze, kufiri prej 30 km/h nuk është diçka krejtësisht e re.

Programet e njohura si “Zone 30” kanë ekzistuar prej vitesh në zona ku synohet mbrojtja e këmbësorëve dhe biçiklistëve. Por ndryshimi i fundit e zgjeron parimin në nivel kombëtar për rrugët që plotësojnë kushtet ligjore.

Fotografitë nga rrugët japoneze tregojnë tabela me numrin 30 dhe shënime të ngjashme të vendosura drejtpërdrejt në asfalt, shpesh në lagje ku rruga është aq e ngushtë sa automjetet lëvizin pranë banesave dhe këmbësorëve.

Kjo qasje pasqyron edhe një ndryshim më të gjerë në mënyrën se si qytetet po trajtojnë sigurinë rrugore.

Në vend që të kërkohet vetëm që këmbësorët të jenë më të kujdesshëm, infrastruktura dhe rregullat po përshtaten për të kufizuar pasojat e gabimeve njerëzore.

Çfarë ndodh me shoferët?

Për drejtuesit japonezë, ndryshimi kërkon më shumë vëmendje ndaj llojit të rrugës dhe sinjalistikës.

Nëse një rrugë plotëson kriteret e reja dhe nuk ka një tabelë tjetër shpejtësie, kufiri ligjor është 30 km/h.

Nëse ka një tabelë që përcakton një kufi tjetër, zbatohet ai kufi.

Në rrugët kryesore me vijë qendrore ose korsi të përcaktuara, rregulli i ri nuk e zëvendëson automatikisht kufirin ekzistues. Për këtë arsye, drejtuesit duhet të vazhdojnë të kontrollojnë sinjalistikën dhe kushtet e rrugës.

Policia ka theksuar se synimi nuk është thjesht të gjobiten shoferët që kalojnë kufirin, por të ndryshohet sjellja e drejtimit në zona ku një gabim i vogël mund të ketë pasoja të rënda.

Në këtë kuptim, shpejtësia 30 km/h shihet si një mjet sigurie urbane dhe jo vetëm si një kufizim administrativ.

A mund të ndiqet i njëjti model edhe nga vende të tjera?

Vendimi i Japonisë mund të bëhet një shembull interesant për qytete të tjera që përballen me të njëjtin problem: rrugë të ngushta ku makinat, këmbësorët dhe biçikletat duhet të bashkëjetojnë në një hapësirë shumë të kufizuar.

Shumë vende europiane tashmë kanë zona me kufizim 30 km/h, veçanërisht pranë shkollave, në qendra urbane dhe në lagje rezidenciale.

Por ndryshimi japonez është interesant për shkak të shtrirjes së tij. Në vend që të vendoset vetëm në zona të zgjedhura, kufiri 30 km/h është bërë rregull ligjor për një kategori të gjerë rrugësh të ngushta në të gjithë vendin.

Nëse masa arrin objektivin e saj dhe ul ndjeshëm numrin e viktimave në këto rrugë, ajo mund të forcojë argumentet për politika të ngjashme edhe në vende të tjera.

Në fund, logjika e ndryshimit është e thjeshtë: në një rrugë ku fëmijët ecin, biçiklistët kalojnë dhe makinat lëvizin vetëm pak metra larg banesave, disa dhjetëra kilometra në orë mund të bëjnë diferencën mes një incidenti të shmangshëm dhe një tragjedie.