Von der Leyen në Tiranë: “Qëllimi është në horizont”, por puna vazhdon

Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, zhvilloi më 30 shtator dhe 1 tetor vizitën e saj në Shqipëri, në kuadër të turit vjetor në Ballkanin Perëndimor.

Në Tiranë, ajo u takua me Presidentin Bajram Begaj dhe Kryeministrin Edi Rama, ndërsa mesazhi kryesor i Komisionit Europian ishte se Shqipëria ka bërë përparim në procesin e anëtarësimit, por duhet të vazhdojë reformat në fushat që mbeten të hapura.

Von der Leyen e përshkroi Shqipërinë si një nga vendet që po ecin përpara në procesin e zgjerimit, ndërsa theksoi se ende kërkohet punë në fusha si drejtësia, sistemi zgjedhor dhe mbrojtja e mjedisit.

Kjo e bën vizitën më shumë se një ndalesë diplomatike: ajo vjen në një moment kur Shqipëria ka hapur të gjitha 33 kapitujt e negociatave dhe ka nisur tashmë fazën e mbylljes së kapitujve të parë.

Shqipëria i ka hapur të 33 kapitujt

Sipas të dhënave zyrtare të Bashkimit Europian, Shqipëria i ka hapur të gjitha 33 kapitujt e negociatave të anëtarësimit.

Tre prej tyre janë mbyllur përkohësisht:

• Kapitulli 25 – Shkenca dhe kërkimi
• Kapitulli 26 – Arsimi dhe kultura
• Kapitulli 30 – Marrëdhëniet e jashtme

Këto tre kapituj u mbyllën përkohësisht në konferencën e 14 korrikut 2026.

Kjo nuk do të thotë se procesi i anëtarësimit ka përfunduar.

Mbyllja e përkohshme e një kapitulli nënkupton se në atë fazë negociatat për të janë konsideruar të mjaftueshme për t’u mbyllur, por procesi i përgjithshëm vazhdon dhe kapitujt mund të rihapen nëse ka arsye për këtë.

Çfarë ka ndryshuar gjatë vitit 2026?

Procesi shqiptar ka hyrë në një fazë të ndryshme nga ajo e viteve të para.

Sipas Komisionit Europian, procesi i screening-ut për të gjashtë grupimet negociuese u përfundua në nëntor 2025.

Në dhjetor 2025 u hap edhe Cluster 5 – Burimet, bujqësia dhe kohezioni, duke bërë që Shqipëria të kishte hapur negociatat në të 33 kapitujt brenda një periudhe 13-mujore.

Në maj 2026, konferenca e anëtarësimit përcaktoi gjithashtu kriteret e mbylljes për Cluster 1, i cili mbulon fusha themelore si funksionimi i institucioneve demokratike, reforma e administratës publike dhe kriteret ekonomike.

Pra, fokusi gradualisht po zhvendoset nga pyetja “cilët kapituj hapen?” te pyetja “a janë përmbushur kriteret për t’i mbyllur?”

Çfarë nënkupton kjo për Shqipërinë?

Në praktikë, negociatat me BE-në prekin një numër shumë të madh fushash që lidhen me jetën e përditshme.

Nga administrata publike dhe drejtësia, te konkurrenca, mjedisi, bujqësia, arsimi, energjia dhe standardet e tregut, secili kapitull kërkon përafrimin e legjislacionit dhe institucioneve shqiptare me rregullat e BE-së.

Kjo do të thotë se procesi nuk është vetëm diplomatik.

Nëse reformat zbatohen, pasojat mund të shfaqen në mënyrën se si funksionojnë institucionet, si ofrohen shërbimet publike, si kontrollohen tregjet dhe si zbatohen standardet europiane.

Në të njëjtën kohë, hapja ose mbyllja e një kapitulli nuk sjell automatikisht ndryshim të menjëhershëm për qytetarin.

Rezultati varet nga zbatimi i rregullave dhe nga funksionimi real i institucioneve.

Drejtësia mbetet një nga pikat kyçe

Në deklarimet pas vizitës në Shqipëri, Von der Leyen nënvizoi se ende ka punë për t’u bërë në drejtësi.

Kjo lidhet me rëndësinë që procesi i zgjerimit i jep Cluster 1 – Fundamentals.

Ky grupim konsiderohet themelor sepse lidhet me funksionimin e institucioneve, sundimin e ligjit, administratën publike dhe kriteret e tjera që ndikojnë në të gjithë procesin e negociatave.

BE-ja ka përcaktuar tashmë kriteret e mbylljes për këtë grupim, ndërsa përparimi i mëtejshëm do të varet nga përmbushja e tyre.

Sistemi zgjedhor dhe mjedisi në fokus

Von der Leyen përmendi gjithashtu sistemin zgjedhor dhe mbrojtjen e mjedisit si fusha ku nevojiten reforma të mëtejshme.

Këto dy fusha janë të ndryshme në natyrë, por tregojnë gjerësinë e procesit të integrimit.

Për sistemin zgjedhor, çështja lidhet me standardet dhe funksionimin e institucioneve demokratike.

Për mjedisin, Shqipëria duhet të përafrojë gradualisht politikat dhe standardet me acquis-in europian, ndërsa zbatimi praktik i rregullave mbetet po aq i rëndësishëm sa miratimi i tyre.

Plani i Rritjes së BE-së sjell edhe financim

Procesi i integrimit nuk zhvillohet vetëm përmes negociatave.

Shqipëria është gjithashtu pjesë e Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, një instrument prej 6 miliardë eurosh në nivel rajonal, i lidhur me reformat dhe integrimin gradual ekonomik.

Komisioni Europian konfirmon se Shqipëria mori fonde nga Reform and Growth Facility në tetor 2025.

Kjo e lidh procesin europian me investime konkrete, reforma dhe përmirësimin e kapaciteteve ekonomike dhe institucionale.

Çfarë ndodh më pas?

Pas vizitës së Von der Leyen, procesi vazhdon në nivel teknik dhe politik.

Shqipëria duhet të vazhdojë të përmbushë kriteret e përcaktuara për kapitujt dhe grupimet negociuese.

Në qendër do të jenë:

1. Reformat në drejtësi dhe sundimi i ligjit.
2. Funksionimi i institucioneve dhe administratës publike.
3. Përmbushja e kritereve të mbylljes së kapitujve.
4. Përafrimi me standardet europiane në mjedis dhe fusha të tjera.
5. Zbatimi praktik i reformave, jo vetëm miratimi i tyre.
6. Vlerësimet e mëtejshme të Komisionit Europian dhe shteteve anëtare.

Në këtë fazë, progresi matet gjithnjë e më shumë me rezultate konkrete.

Çfarë nuk duhet ngatërruar

Ka një dallim të rëndësishëm mes hapjes së kapitujve, mbylljes së përkohshme të kapitujve dhe anëtarësimit në BE.

Shqipëria ka hapur të gjithë kapitujt, por kjo nuk do të thotë se negociatat kanë përfunduar.

Po ashtu, tre kapitujt e mbyllur përkohësisht nuk nënkuptojnë se Shqipëria është anëtare e BE-së.

Anëtarësimi kërkon përfundimin e procesit negociues dhe më pas përmbushjen e hapave institucionalë dhe ratifikimeve të nevojshme sipas kuadrit të BE-së.

Përfundim

Vizita e Ursula von der Leyen në Tiranë vjen në një moment të rëndësishëm të procesit europian të Shqipërisë.

Të dhënat zyrtare tregojnë se Shqipëria ka kaluar një etapë të rëndësishme: të 33 kapitujt janë hapur dhe tre janë mbyllur përkohësisht.

Por mes këtij progresi procedural dhe anëtarësimit përfundimtar ekziston ende një proces i gjatë.

Mesazhi i Komisionit Europian është i dyfishtë: Shqipëria ka bërë progres, por duhet të vazhdojë reformat dhe veçanërisht të sigurojë zbatimin e tyre në praktikë.

Për qytetarët shqiptarë, kjo do të thotë se faza e ardhshme e integrimit do të vlerësohet jo vetëm nga numri i kapitujve të hapur apo të mbyllur, por nga ndryshimet konkrete në institucione, ligje dhe shërbime.

BURIMET

• Komisioni Europian — profili zyrtar i Shqipërisë në procesin e zgjerimit.
• Këshilli i Bashkimit Europian — gjendja e negociatave të Shqipërisë dhe kapitujt e mbyllur përkohësisht.

VERIFIKIMI EDITORIAL

Të verifikuara: 33 kapituj të hapur; 3 kapituj të mbyllur përkohësisht; datat e konferencave të anëtarësimit; vizita e Von der Leyen në Shqipëri.

Të atribuuara: Vlerësimet dhe mesazhet e Von der Leyen mbi progresin dhe reformat janë paraqitur si deklarata të saj, jo si vlerësim editorial i Busulla.cc.