K

Çmimi i naftës kalon pragun, qeveria rikthen Bordin

Çmimet e karburanteve në Shqipëri kanë hyrë sërish në qendër të vëmendjes pasi nafta ka qëndruar mbi 220 lekë për litër për më shumë se dy javë.

Për këtë arsye, qeveria ka vendosur të riaktivizojë Bordin e Transparencës për çmimet e karburanteve, një mekanizëm që është përdorur edhe më herët për të ndërhyrë në mënyrën se si përcaktohen çmimet maksimale dhe për të aktivizuar mekanizma fiskalë në kushte të caktuara.

Ministrja e Ekonomisë dhe Inovacionit, Delina Ibrahimaj, tha se çmimi kishte qëndruar rreth 222 lekë/litër për më shumë se dy javë dhe se kalimi i pragut prej 220 lekësh aktivizon mekanizmin e parashikuar më herët për reduktimin e akcizës.

Sa kushton nafta tani?

Raportimet e mediave shqiptare të 16 shtatorit e vendosnin çmimin e naftës në tregun me pakicë rreth 229 lekë për litër, ndërsa ministrja iu referua një niveli prej rreth 222 lekësh që kishte qëndruar për më shumë se dy javë.

Këtu duhet bërë një dallim:

222 lekë/litër ishte niveli i përmendur nga ministrja si bazë për aktivizimin e mekanizmit, ndërsa raportime të tjera të së njëjtës ditë flisnin për çmime të shitjes me pakicë deri në 229 lekë/litër.

Pra, nuk duhet të trajtohen këto dy shifra si i njëjti tregues.

Edhe benzina është shtrenjtuar, me raportime që e vendosnin rreth 219 lekë për litër.

Çmimi real mund të ndryshojë sipas pikës së karburantit dhe operatorit.

Çfarë është Bordi i Transparencës?

Bordi i Transparencës është një mekanizëm shtetëror që është përdorur për të përcaktuar ose monitoruar çmimet e produkteve të naftës dhe gazit në periudha me luhatje të forta të tregjeve.

Në mars 2026, për shembull, Bordi kishte përcaktuar çmime maksimale me pakicë dhe shumicë për naftën dhe benzinën. Ministria e Ekonomisë kishte deklaruar gjithashtu detyrimin e operatorëve për zbatimin e vendimeve të Bordit.

Me rikthimin e tij në shtator, mekanizmi po përdoret në një kontekst tjetër: për të bërë të mundur aktivizimin e reduktimit të akcizës kur çmimi kalon pragun e përcaktuar.

Pse u rikthye tani?

Sipas deklarimit të ministres Ibrahimaj, vendimi lidhet me një akt normativ të mëparshëm që parashikon ndërhyrje kur çmimi i karburantit kalon 220 lekë/litër.

Ministrja tha se çmimi kishte qëndruar mbi këtë nivel për më shumë se dy javë dhe se Bordi ishte mekanizmi i nevojshëm për të vënë në lëvizje reduktimin e akcizës.

Qeveria nuk ka dhënë një afat të përcaktuar paraprakisht për kohëzgjatjen e këtij rikthimi.

Sipas deklarimeve të publikuara, tregu do të monitorohet dhe kohëzgjatja do të lidhet me ecurinë e çmimeve.

Çfarë e shtyn çmimin e karburantit?

Çmimi që paguan konsumatori në pikën e karburantit nuk përcaktohet vetëm nga çmimi i naftës bruto.

Në të hyjnë disa elemente:

• çmimi ndërkombëtar i naftës;
• kostoja e transportit;
• rafinimi dhe furnizimi;
• kursi i këmbimit;
• taksat dhe akcizat;
• marzhet e operatorëve;
• kostot e magazinimit dhe shpërndarjes.

Kjo do të thotë se edhe nëse çmimi ndërkombëtar i naftës bie, çmimi në pompë nuk është i detyruar të ndryshojë menjëherë me të njëjtën masë.

E njëjta gjë vlen edhe në drejtimin e kundërt: një rritje e naftës në tregjet ndërkombëtare mund të transmetohet gradualisht te konsumatori.

Çfarë do të thotë ulja e akcizës?

Akciza është një nga taksat që përfshihet në çmimin e karburantit.

Nëse shteti e redukton atë sipas mekanizmit të parashikuar, kostoja fiskale për litrin mund të ulet.

Por kjo nuk do të thotë automatikisht se konsumatori do të shohë një ulje identike me madhësinë e reduktimit fiskal.

Çmimi final varet edhe nga pjesët e tjera të zinxhirit të furnizimit.

Kjo është arsyeja pse duhet të dallojmë mes:

uljes së taksës → ndryshimit të kostos fiskale → çmimit final në pompë.

Sa rëndësi ka kjo për familjet?

Ndikimi i karburanteve shkon përtej shoferëve.

Nafta përdoret në transportin e mallrave, autobusë, automjete private, makineri bujqësore dhe një pjesë të madhe të aktivitetit ekonomik.

Nëse kostot e transportit rriten për një periudhë të gjatë, bizneset mund të përballen me kosto më të larta operimi.

Këto kosto mund të reflektohen në çmimet e produkteve dhe shërbimeve, megjithëse efekti ndryshon sipas sektorit.

Për një familje që përdor automjetin çdo ditë, ndikimi është më i drejtpërdrejtë: më shumë lekë për të njëjtën distancë të përshkuar.

Një shembull i thjeshtë

Nëse një automjet harxhon 7 litra për 100 kilometra dhe nafta kushton 229 lekë/litër:

7 × 229 = 1,603 lekë

Pra, vetëm karburanti për 100 kilometra kushton rreth 1,603 lekë.

Në 1,000 kilometra:

70 litra × 229 lekë = 16,030 lekë

Kjo është vetëm kostoja e karburantit dhe nuk përfshin siguracionin, mirëmbajtjen, gomat, amortizimin apo shpenzime të tjera.

Çfarë duhet të presim tani?

Në ditët në vijim, pika kryesore për t’u ndjekur është vendimi i Bordit mbi çmimet dhe mënyra se si do të zbatohet mekanizmi fiskal.

Ka tre zhvillime që do të jenë veçanërisht të rëndësishme:

1. A do të ulet çmimi në pompë?

Ky është treguesi më i drejtpërdrejtë për konsumatorin.

2. Sa do të jetë ndërhyrja fiskale?

Duhet parë se çfarë niveli reduktimi të akcizës do të zbatohet dhe për sa kohë.

3. Çfarë do të ndodhë me çmimin ndërkombëtar të naftës?

Nëse tregjet globale vazhdojnë të jenë të paqëndrueshme, presioni mbi çmimet shqiptare mund të vazhdojë.

A do të mbetet Bordi gjatë gjithë vitit?

Nuk ka një afat të përcaktuar publikisht për momentin.

Ministrja Ibrahimaj ka deklaruar se funksionimi i tij do të varet nga vlerësimi i situatës dhe monitorimi i tregut.

Kjo do të thotë se rikthimi i Bordit nuk duhet interpretuar si një vendim që përcakton automatikisht çmimin e karburantit për pjesën tjetër të vitit.

Vendimet e ardhshme do të varen nga ecuria e tregut dhe mekanizmat që do të aktivizohen.

Faktet dhe deklarimet: çfarë dimë?

Fakt i raportuar: Qeveria ka vendosur të riaktivizojë Bordin e Transparencës për karburantet.

Fakt i raportuar: Vendimi u njoftua më 16 shtator 2026.

Deklarim i ministres: Çmimi kishte qëndruar rreth 222 lekë/litër për më shumë se dy javë dhe kalimi i pragut 220 lekë aktivizon mekanizmin për reduktimin e akcizës.

Gjendja në treg sipas raportimeve: Nafta ishte raportuar në disa pika rreth 229 lekë/litër.

Ende nuk është e qartë: sa do të jetë efekti përfundimtar në çmimin që paguan konsumatori dhe sa gjatë do të qëndrojë aktiv mekanizmi.

Përfundimi

Rritja e çmimeve të karburanteve ka rikthyer në Shqipëri një mekanizëm që ishte përdorur edhe më herët.

Këtë herë, arsyeja e deklaruar është kalimi i pragut prej 220 lekësh për litër, i cili lidhet me mekanizmin e reduktimit të akcizës.

Për konsumatorin, pyetja kryesore tani nuk është vetëm nëse Bordi u rikthye, por sa do të reflektohet ndërhyrja në çmimin real të naftës dhe benzinës në pompë.

Kjo do të bëhet më e qartë me vendimet e Bordit dhe me ecurinë e çmimeve në treg gjatë ditëve në vijim.