Redaksia Busulla.cc
Tregjet financiare globale kanë nisur shtatorin nën presion, ndërsa përshkallëzimi i konfliktit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit ka shtyrë çmimet e naftës drejt niveleve më të larta dhe ka rikthyer frikën për inflacionin. Rritja e kostos së energjisë po shoqërohet me një shitje të fortë në tregjet e obligacioneve dhe me pritshmëri në rritje se bankat qendrore mund të mbajnë ose rrisin normat e interesit.
Lexo më shumë në Portalin Tonë
Ndiqni raportimet, artikujt dhe udhëzuesit më të fundit direkt në Busulla.cc.
Eksploro Artikujt →Nafta rritet me ritme të forta
Çmimi i naftës së papërpunuar është rritur ndjeshëm pasi luftimet mes SHBA-së dhe Iranit janë rikthyer dhe tregjet kanë nisur të shqetësohen për furnizimet globale.
Sipas Reuters, Brent ka kaluar mbi 90 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane është rritur gjithashtu ndjeshëm. Investitorët po përfshijnë në çmime rrezikun që tensionet në Lindjen e Mesme të dëmtojnë transportin dhe furnizimet përmes ngushticës së Hormuzit.
Ngushtica e Hormuzit është një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë dhe çdo pengesë serioze në këtë zonë mund të ketë pasoja për ekonomitë shumë përtej Lindjes së Mesme.
Frika tani është inflacioni
Problemi nuk është vetëm çmimi i karburantit.
Nafta është një prej faktorëve kryesorë që ndikon në koston e transportit, prodhimit dhe shumë shërbimeve. Nëse rritja e çmimeve vazhdon për një periudhë më të gjatë, ajo mund të transmetohet në ekonominë e përditshme.
Reuters raporton se rritja e naftës ka shtuar shqetësimet për inflacionin në ekonomitë kryesore dhe ka forcuar pritshmëritë se bankat qendrore mund të detyrohen të mbajnë një politikë monetare më të ashpër.
Në SHBA, tregu po rrit pritshmëritë për një tjetër rritje të normave të interesit. Sipas të dhënave të raportuara nga Reuters, probabiliteti i perceptuar nga tregu për një rritje të normës së Rezervës Federale në shtator është ngjitur në rreth 68%.
Tregjet e obligacioneve japin sinjalin e alarmit
Një tjetër zhvillim që ka tërhequr vëmendjen e investitorëve është shitja e gjerë e obligacioneve shtetërore.
Yield-i i obligacionit 10-vjeçar amerikan është ngjitur në rreth 4.77%, ndërsa yield-i japonez 10-vjeçar ka arritur 3%, niveli më i lartë që nga viti 1996.
Edhe në Europë janë regjistruar rritje të forta të kostove të huamarrjes. Në të njëjtën kohë, inflacioni i Eurozonës në gusht është ngjitur mbi 3%, duke shtuar presionin mbi Bankën Qendrore Europiane.
Çfarë do të thotë kjo për qytetarët?
Nëse çmimet e naftës qëndrojnë në nivele të larta, ndikimi mund të shkojë shumë më larg se tregjet financiare.
Transporti, logjistika, prodhimi industrial dhe çmimet e mallrave mund të përballen me kosto më të larta.
Për konsumatorët europianë, një rritje e zgjatur e energjisë mund të nënkuptojë presion të ri mbi çmimet e produkteve dhe shërbimeve.
Në Shqipëri, efekti do të varet nga kohëzgjatja dhe madhësia e rritjes së naftës në tregjet ndërkombëtare, kursi i këmbimit dhe mënyra se si ndryshojnë çmimet e karburanteve në tregun vendas.
Pra, nuk do të thotë automatikisht se çmimet në Shqipëri do të rriten menjëherë, por një periudhë e gjatë me naftë të shtrenjtë do të krijonte presion për rritje kostosh.
Pse shtatori ka nisur me kaq shumë pasiguri?
Investitorët po përballen njëkohësisht me disa probleme.
Përveç konfliktit SHBA–Iran dhe rrezikut për furnizimet energjetike, tregjet po shqetësohen për borxhin publik, kostot e financimit dhe mundësinë që inflacioni të rikthehet në nivele më të larta.
Në takimin e G20 në SHBA, Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, ka kërkuar gjithashtu që vendet të adresojnë çekuilibrat tregtarë globalë dhe ka kritikuar politikën industriale dhe eksportet e Kinës.
Kjo do të thotë se ekonomia botërore po hyn në shtator me disa burime njëkohësisht presioni: energjinë, inflacionin, borxhin, tregtinë dhe konfliktet gjeopolitike.
Tregjet po presin sinjalin e bankave qendrore
Në ditët në vijim, vëmendja e investitorëve do të përqendrohet te të dhënat e reja për inflacionin dhe tregun e punës në SHBA, si dhe te vendimet e bankave qendrore.
Nëse inflacioni vazhdon të rritet, bankat qendrore mund të kenë më pak hapësirë për të ulur normat e interesit.
Nëse, përkundrazi, tensionet në Lindjen e Mesme qetësohen dhe çmimi i naftës bie, presioni mund të zbutet.
Për momentin, tregjet po zgjedhin skenarin më të kujdesshëm.
Shtatori ka nisur me një sinjal të qartë: një konflikt gjeopolitik mund të kthehet shumë shpejt në problem ekonomik global.
